Concurrentiebeding: regels, geldigheid, ontslag en aanvechten
Het concurrentiebeding is een bepaling in de arbeidsovereenkomst waarin wordt geregeld dat de werknemer ten opzichte van de werkgever verplicht is om niet tot concurrerende activiteiten over te gaan. Een concurrentiebeding kan een werknemer bijvoorbeeld beperken om na het einde van het dienstverband bij een concurrent te gaan werken of als ondernemer concurrerende werkzaamheden te verrichten. Het komt echter niet alleen voor in arbeidsovereenkomsten, maar ook in koopovereenkomsten bij overnames van bedrijven. RechtNet Advocaten is gespecialiseerd in arbeidsrecht en adviseert u graag over het concurrentiebeding.
Wat zijn de regels van een concurrentiebeding?
Een concurrentiebeding wordt vaak opgesteld ter bescherming van de werkgever. Deze wil natuurlijk voorkomen dat u na beëindiging van het dienstverband kennis, bedrijfsgevoelige informatie of klantgegevens gebruikt op een manier die de voormalige werkgever kan schaden. In de praktijk komt dit erop neer dat u na het beëindigen van het dienstverband mogelijk niet aan de slag mag bij een directe concurrent of zelf concurrerende werkzaamheden mag verrichten.
Voor de geldigheid van een concurrentiebeding in een arbeidsovereenkomst gelden wettelijke regels. Zo moet:
- het beding schriftelijk zijn overeengekomen;
- de werknemer meerderjarig zijn;
- bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd sprake zijn van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen die schriftelijk in de arbeidsovereenkomst worden gemotiveerd.
Daarnaast spelen bij de beoordeling van de afdwingbaarheid onder meer de duur van het beding, het geografische bereik, de werkzaamheden waarop het betrekking heeft en de belangen van werkgever en werknemer een rol.
Normaal gesproken wordt er een boete gekoppeld aan het concurrentiebeding. Wanneer het beding niet wordt nageleefd, mag deze boete onder de voorwaarden van het beding worden gevorderd. Om aanspraak te kunnen maken op een contractuele boete, zal de werkgever in beginsel moeten aantonen dat het concurrentiebeding is overtreden. De rechter heeft de bevoegdheid om de contractuele boete op verzoek van één van de partijen te matigen, indien de billijkheid dit klaarblijkelijk eist.
Nieuwe regels voor het concurrentiebeding in 2027
Het kabinet werkt aan een modernisering van de regels voor het concurrentiebeding. Het wetsvoorstel is op dit moment nog geen geldend recht. In het voorstel staat onder meer dat een concurrentiebeding maximaal één jaar zou mogen gelden, dat het geografische bereik moet worden vermeld en dat een werkgever een vergoeding aan de werknemer moet betalen wanneer hij het beding daadwerkelijk inroept. Het streven is om het wetsvoorstel eind 2026 aan te bieden aan de Tweede Kamer, na advisering door de Raad van State.
Omdat de wetgeving rond het concurrentiebeding kan veranderen, is het belangrijk om bij een concreet geschil altijd te controleren welke regels op dat moment gelden.
Concurrentiebeding bij ontslag door werkgever
Er wordt vaak gedacht dat wanneer een werknemer wordt ontslagen, het concurrentiebeding niet meer geldig is. Dat is niet automatisch het geval. Een concurrentiebeding kan ook na ontslag door de werkgever blijven gelden. Dit hangt onder meer af van de manier waarop de arbeidsovereenkomst eindigt, de afspraken tussen partijen en de omstandigheden van het geval.
Wanneer het eindigen of niet voortzetten van de arbeidsovereenkomst het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever, kan de werkgever onder omstandigheden geen rechten meer aan het concurrentiebeding ontlenen. Meestal geldt een concurrentiebeding gedurende een vooraf afgesproken periode na beëindiging van de arbeidsovereenkomst. Hoe lang het beding daadwerkelijk geldt, moet uit de arbeidsovereenkomst en de omstandigheden van het geval blijken.
Concurrentiebeding bij ontslag met wederzijds goedvinden
Ook bij ontslag met wederzijds goedvinden vervalt een concurrentiebeding niet automatisch. Juist bij het opstellen of beoordelen van een vaststellingsovereenkomst is het belangrijk om expliciet vast te leggen wat er met het concurrentiebeding gebeurt.
Werkgever en werknemer kunnen bijvoorbeeld overeenkomen dat het concurrentiebeding volledig vervalt, wordt beperkt of gedurende een kortere periode blijft gelden. Staat hierover niets in de vaststellingsovereenkomst, dan kan discussie ontstaan over de vraag of het oorspronkelijke concurrentiebeding nog van toepassing is.
Krijgt u ontslag met wederzijds goedvinden en heeft u een concurrentiebeding? Laat dan vóór ondertekening controleren welke gevolgen de vaststellingsovereenkomst voor het beding heeft.
Concurrentiebeding bij faillissement van de werkgever
Hoe zit het dan met de geldigheid van het concurrentiebeding wanneer het bedrijf waar u werkt of gewerkt heeft failliet gaat? Vaak wordt, ten onrechte, gedacht dat het concurrentiebeding automatisch vervalt wanneer het bedrijf failliet gaat. Zeker wanneer het failliete bedrijf een doorstart maakt. De curator van het failliete bedrijf kan hier onder omstandigheden een beroep op doen. Dat kan niet altijd – de curator moet daar een redelijk belang bij hebben. Omdat werknemers door een faillissement al erg benadeeld kunnen worden, mogen zij niet zonder meer aan het concurrentiebeding gehouden worden. Per geval zal dit belang moeten worden afgewogen; een advocaat van RechtNet kan u daarbij helpen.
Wanneer vervalt een concurrentiebeding?
Wanneer een concurrentiebeding vervalt, hangt af van de tekst van het beding en de omstandigheden van het geval. Het enkele feit dat de arbeidsovereenkomst eindigt, betekent niet dat het concurrentiebeding automatisch vervalt. Het beding is juist bedoeld om gedurende een bepaalde periode ná het dienstverband te kunnen gelden.
Een concurrentiebeding kan onder meer niet langer van toepassing zijn wanneer:
- de afgesproken looptijd van het concurrentiebeding is verstreken;
- werkgever en werknemer schriftelijk overeenkomen dat het beding vervalt;
- in een vaststellingsovereenkomst wordt afgesproken dat de werknemer niet langer aan het beding wordt gehouden;
- een rechter het concurrentiebeding geheel of gedeeltelijk vernietigt;
- de werkgever onder de gegeven omstandigheden geen beroep op het beding kan doen.
Wilt u weten wanneer uw concurrentiebeding vervalt? Dan is het verstandig om uw situatie door een advocaat van RechtNet Advocaten te laten beoordelen. Het specifieke beding moet namelijk worden bekeken in combinatie met uw arbeidsovereenkomst en de omstandigheden rond het einde van uw dienstverband.
Wat gebeurt er met een concurrentiebeding na verkoop van een onderneming of overname?
Het is niet automatisch zo dat een concurrentiebeding door de verkoop van een onderneming ongeldig wordt. Wel moet onderscheid worden gemaakt tussen een concurrentiebeding van een werknemer en een concurrentiebeding dat bijvoorbeeld tussen koper en verkoper van een onderneming is overeengekomen.
Bij een concurrentiebeding in verband met de verkoop van een onderneming kunnen onder meer de volgende onderwerpen een rol spelen:
- Overdracht en afspraken: een concurrentiebeding kan onderdeel zijn van de afspraken rondom de verkoop van een onderneming. Welke partij rechten aan het beding kan ontlenen, hangt af van de overeenkomst en de juridische vorm van de transactie.
- Heronderhandeling: er kan voor gekozen worden om opnieuw te onderhandelen over het concurrentiebeding na verkoop van een onderneming. Dit kan bijvoorbeeld nodig zijn om de belangen van de nieuwe eigenaar te beschermen en tegelijkertijd rekening te houden met de belangen van de verkoper.
- Duur en reikwijdte: de duur en reikwijdte van het concurrentiebeding kunnen na verkoop van de onderneming van groot belang zijn voor de rechtsgeldigheid en afdwingbaarheid ervan. Daarbij moet de beperking in verhouding staan tot het belang dat ermee wordt beschermd.
Het kan ook voorkomen dat het bedrijf niet wordt verkocht, maar wordt overgenomen. Dan spelen er weer andere zaken een rol:
- Bescherming van de bedrijfswaarde: een concurrentiebeding na overname kan een rol spelen bij het beschermen van de waarde, goodwill, klantenkring en bedrijfsinformatie van de overgenomen onderneming.
- Werknemers na overname: als werknemers overgaan naar de nieuwe onderneming, moet worden beoordeeld wat de overname betekent voor bestaande arbeidsvoorwaarden en het concurrentiebeding. Een ingrijpende wijziging van functie of omstandigheden kan relevant zijn voor de vraag in hoeverre het oorspronkelijke beding nog kan worden ingeroepen.
- Wettelijke beperkingen: de rechtsgeldigheid en afdwingbaarheid van een concurrentiebeding na overname hangt af van het soort beding, de overeenkomst en het toepasselijke Nederlandse recht.
Bij een concurrentiebeding na overname of verkoop van een onderneming is het daarom verstandig om de specifieke overeenkomst juridisch te laten beoordelen.
Neem contact op met ons
Bezoek ons kantoor in Den Bosch
Kun je het concurrentiebeding omzeilen als zzp?
Een concurrentiebeding omzeilen door als zzp’er te gaan werken is niet automatisch mogelijk. Het feit dat u niet bij een concurrent in loondienst treedt, betekent namelijk niet dat werkzaamheden als zelfstandige buiten het concurrentiebeding vallen.
Of zzp-werkzaamheden onder het concurrentiebeding vallen, hangt onder andere af van de precieze formulering van het beding, de aard van uw werkzaamheden, de markt waarin u actief bent en de belangen van uw voormalige werkgever.
Het is daarom verstandig om eerst te laten beoordelen of de voorgenomen werkzaamheden daadwerkelijk onder het concurrentiebeding vallen. Een ervaren advocaat concurrentiebeding van RechtNet kan daarnaast bekijken of onderhandelen, beperking, schorsing of vernietiging van het beding mogelijk is.
Concurrentiebeding bij een VOF
Een concurrentiebeding bij een VOF (Vennootschap onder Firma) dient om te voorkomen dat de vennoten activiteiten ondernemen die direct concurreren met de belangen van de VOF. Bij een VOF kan een concurrentiebeding zowel tijdens de samenwerking als na het vertrek van een vennoot een rol spelen, afhankelijk van wat daarover in de vennootschapsovereenkomst is afgesproken.
Het is van groot belang dat het beding bij een VOF specifiek en duidelijk wordt opgesteld, dat de duur, het geografische bereik en de verboden activiteiten voldoende duidelijk zijn omschreven en dat duidelijk is welke gevolgen een overtreding heeft. Ook de redelijkheid en billijkheid kunnen bij de beoordeling van een concurrentiebeding binnen een VOF een rol spelen.
Een concurrentiebeding bij een VOF kan juridisch heel complex zijn. Het is raadzaam om advies in te winnen van een advocaat gespecialiseerd in het opstellen en controleren ervan.
Een concurrentiebeding afkopen: kan dat?
Een concurrentiebeding kun je in bepaalde gevallen afkopen. Werkgever en werknemer kunnen hierover afspraken maken wanneer zij beiden bereid zijn het beding tegen bepaalde voorwaarden te laten vervallen of beperken. Om ervoor te zorgen dat afkopen op een goede manier verloopt die de belangen van beide partijen behartigt, is het aan te raden advies van een advocaat in te schakelen.
Doorgaans kun je een concurrentiebeding afkopen als je graag nieuwe kansen wil nastreven die anders in strijd zijn met het beding. Denk aan het starten van een eigen onderneming in hetzelfde vakgebied of graag willen werken voor een concurrent.
Omdat een concurrentiebeding afkopen gevolgen kan hebben voor de bescherming die een werkgever aan het beding ontleent, kan het juridisch lastig zijn om tot overeenstemming over de afkoop te komen. Er spelen allerlei factoren mee, zoals het bepalen van een afkoopsom. Hierbij kunnen bijvoorbeeld de resterende duur van het beding, de mogelijke gevolgen voor de werkgever en de belangen van de werknemer worden betrokken.
Laat u bij het onderhandelen ondersteunen door een goede concurrentiebeding advocaat. Deze kan de afkoopovereenkomst ook voor u opstellen zodra er duidelijke afspraken zijn gemaakt.
Wanneer is een concurrentiebeding ongeldig?
Een concurrentiebeding is in beginsel pas geldig wanneer voldaan is aan de wettelijke vereisten. Daarnaast is het belangrijk dat alles duidelijk en concreet wordt omschreven. Bij een tijdelijk arbeidscontract moet bovendien aan de aanvullende wettelijke motiveringseis zijn voldaan.
Een concurrentiebeding kan bijvoorbeeld ongeldig of geheel of gedeeltelijk vernietigbaar zijn wanneer:
- het beding niet schriftelijk is overeengekomen;
- de werknemer bij het aangaan van het beding minderjarig was;
- bij een tijdelijk contract de vereiste schriftelijke motivering van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen ontbreekt of onvoldoende is;
- de werknemer door het beding onbillijk wordt benadeeld in verhouding tot het te beschermen belang van de werkgever;
- de werkgever onder de omstandigheden geen gerechtvaardigd belang meer heeft bij handhaving van het beding;
- de beperkingen in het beding in de concrete situatie te verstrekkend zijn;
- het einde van de arbeidsovereenkomst het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever, waardoor deze geen rechten aan het beding kan ontlenen.
Of en wanneer een concurrentiebeding ongeldig is, kan daarom niet uitsluitend aan de tekst van één bepaling worden vastgesteld. De volledige arbeidsovereenkomst en de omstandigheden van het geval zijn van belang.
Concurrentiebeding aanvechten met een advocaat
Wanneer u in gesprek bent met een ander bedrijf, en dit bedrijf mogelijk als concurrent van uw huidige of voormalige werkgever kan worden beschouwd, kunt u het concurrentiebeding laten beoordelen en zo nodig aanvechten. Wanneer u zich nog in de oriëntatiefase bevindt, kunt u onder omstandigheden een procedure bij de kantonrechter starten. De arbeidsrechtadvocaten van RechtNet Advocaten helpen u hier graag bij.
Afhankelijk van de situatie kan bijvoorbeeld worden gevraagd om het concurrentiebeding geheel of gedeeltelijk te vernietigen of om duidelijkheid te krijgen over de toepasselijkheid ervan.
Echter wordt vaak pas een procedure begonnen wanneer duidelijk wordt dat de ex-werkgever u aan het beding wil houden. Een bodemprocedure is dan soms minder geschikt wanneer snel duidelijkheid nodig is, omdat dit te veel tijd in beslag kan nemen. Er kan dan een kort geding worden gestart. In zo’n spoedprocedure kan bijvoorbeeld om schorsing van het concurrentiebeding worden gevraagd.
De rechter weegt daarbij de omstandigheden en belangen van beide partijen. Een belangrijk argument kan bijvoorbeeld zijn dat de nieuwe werkgever geen daadwerkelijke concurrent is, dat de nieuwe werkzaamheden wezenlijk verschillen of dat de werknemer door het beding onevenredig wordt beperkt.
Wordt u aan het concurrentiebeding gehouden of houdt u er iemand aan?
Wanneer u zelf aan het concurrentiebeding wordt gehouden of wanneer u zelf een werknemer aan het concurrentiebeding wilt houden, kunt u daar wel wat juridische hulp bij gebruiken. De arbeidsrecht advocaten van RechtNet Advocaten staan voor u klaar. Neem voor vrijblijvend advies contact met ons op via telefoonnummer 073 – 615 43 11 of door te mailen naar info@rechtnet.nl.
Dit vinden klanten van ons
Vertrouwde advocaat in ‘s-Hertogenbosch. 4,7/5 sterren uit 150+ reviews op Google.